1. Home
  2. Νέα
  3. Πλαστική ρύπανση: Μύθοι και αλήθειες
Πλαστική ρύπανση: Μύθοι και αλήθειες

Πλαστική ρύπανση: Μύθοι και αλήθειες

0

Μήπως πρέπει να παράγουμε και να χρησιμοποιούμε συνολικά λιγότερο πλαστικό αντί να ανακυκλώνουμε περισσότερο;

Της Αναστασίας Αρτεμιάδη

Γνωρίζατε ότι το 1950 μέχρι σήμερα μόνο 9% του συνολικού πλαστικού που έχει παραχθεί ποτέ, έχει
καταφέρει να ανακυκλωθεί; Η πλαστική ρύπανση είναι ένα μείζον πρόβλημα για τον πλανήτη μας που
απειλεί την ίδια του τη βιωσιμότητα.

Σύμφωνα με την Greenpeace, στην Ελλάδα καταναλώνονται εκτός σπιτιού κάθε χρόνο 315.000 σάκοι
καφέ, που σημαίνει 1,2 δισ. καφέδες. Σύμφωνα με στοιχεία της αγοράς, το 60% αφορά κρύο καφέ, από
το οποίο το 50% είναι takeaway. Επομένως, καθημερινά στην χώρα μας σερβίρονται κατά μέσο όρο
1.000.000 πλαστικά ποτήρια μόνο για καφέ νούμερο που μεταφράζεται σε ετήσια βάση σε 300
εκατομμύρια πλαστικά ποτήρια μίας χρήσης.

Παράλληλα χρησιμοποιούνται 4,3 δισ. πλαστικές σακούλες ετησίως (πριν την εφαρμογή του
περιβαλλοντικού τέλους), 2 δισ. πλαστικά μπουκάλια για νερό και αναψυκτικά. Με βάση στοιχεία
μετρήσεων και εκτιμήσεων της Greenpeace, περίπου 40 τόνοι πλαστικού καταλήγουν στο φυσικό
περιβάλλον κάθε μέρα.

Αυτό επιβεβαιώνει και μελέτη του WWF, σύμφωνα με την οποία εκτιμάται πως σχεδόν 100 εκατομμύρια
τόνοι πλαστικών απορριμμάτων διαφεύγουν στο περιβάλλον κάθε χρόνο. Δηλαδή, είναι σαν να ρίχνουμε
στη θάλασσα σχεδόν 23.000 αεροπλάνα Boeing 747 κάθε χρόνο. Οι περισσότερες από αυτές τις
ποσότητες είναι σχεδόν αδύνατο να ανακτηθούν και θα παραμείνουν στη θάλασσα ρυπαίνοντάς την.
Επιπλέον, άλλες έρευνες εκτιμούν πως η πλαστική ρύπανση στα χερσαία οικοσυστήματα είναι
τουλάχιστον 4 φορές μεγαλύτερη σε σχέση με τη θαλάσσια.

«Μα αφού ανακυκλώνω»

Τα τελευταία χρόνια η ανακύκλωση έχει μπει στην καθημερινότητα πολλών ανθρώπων, ωστόσο η
ανακύκλωση των συσκευασιών δεν συμβάλει απαραίτητα στην μείωση της πλαστικής ρύπανσης.
Μάλιστα, και σύμφωνα με έρευνες από το 1950 μόνο 9% του συνολικού πλαστικού που έχει παραχθεί
ποτέ, έχει καταφέρει να ανακυκλωθεί. Ωστόσο οι πλαστικές συσκευασίες αντιστοιχούν σε ένα μικρό μόνο μέρος του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της κατανάλωσης.

Το 99% των πλαστικών φτιάχνεται από ορυκτά καύσιμα, με αποτέλεσμα όσο περισσότερο τα
χρησιμοποιούμε τόσο περισσότερο αυξάνεται η ατμοσφαιρική ρύπανση, απελευθερώνοντας χημικά και
εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα κατά την παρασκευή τους, γεγονός που εντείνει την
κλιματική κρίση.

Ανακύκλωση και καταναλωτισμός

Η απαγόρευση των πλαστικών μίας χρήσης και η ανακύκλωση των πλαστικών συσκευασιών είναι μεν
απαραίτητα μέτρα, ταυτόχρονα όμως αποσπούν την προσοχή του κοινού από άλλες, πολύ πιο
σημαντικές επιπτώσεις του καταναλωτισμού στο περιβάλλον, προειδοποιεί η Σέλι Μίλερ, μηχανικός
περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.

Η απαγόρευση για τα πλαστικά μαχαιροπίρουνα μιας χρήσης, τις μπατονέτες, τα καλαμάκια και τους αναδευτήρες ποτών από πλαστικό θα τεθεί σε ισχύ από την 3η Ιουλίου 2021 στη χώρα μας, ενώ στο δημόσιο έχει ήδη τεθεί σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου, αλλά δεν φτάνει καθώς πρωτίστως οφείλουμε να υιοθετήσουμε οικολογική συμπεριφορά ως προς τον καταναλωτισμό.

Έκθεση του ΕΟΠ με τίτλο «Plastics, the circular economy and Europe’ s environment — A priority for
action» («Πλαστικά, η κυκλική οικονομία και το περιβάλλον της Ευρώπης — Μια προτεραιότητα για
δράση») δείχνει ότι η παραγωγή, η χρήση και το εμπόριο πλαστικών συνεχίζουν να αυξάνονται.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα κράτη – μέλη θα πρέπει να πετύχουν το στόχο για συλλογή 90% των
πλαστικών μπουκαλιών μέχρι το 2029, ενώ τα πλαστικά μπουκάλια θα πρέπει να προέρχονται
τουλάχιστον κατά 25% από ανακυκλωμένο υλικό μέχρι το 2025 και 30% μέχρι το 2030.

Υπάρχει λύση;

Η λύση στο πρόβλημα της πλαστικής ρύπανσης δεν είναι η ανακύκλωση, σίγουρα βοηθάει αλλά δεν είναι η βασική λύση. Το πρόβλημα πρέπει να λύνεται από τη ρίζα και αυτό στην περίπτωση μας σημαίνει πως οι  μεγάλες βιομηχανίες και οι μεγάλες εταιρείες που παράγουν πλαστικό να σταματήσουν να το κάνουν.

Τείνουμε να πιστεύουμε πως είναι πιο εύκολο να ανακυκλώσουμε μια συσκευασία ενός προϊόντος από
ό,τι να μειώσουμε εθελοντικά τη ζήτηση για το συγκεκριμένο προϊόν. Αυτό είναι πιθανώς ένας από τους
λόγους για τους οποίους οι προσπάθειες ανακύκλωσης είναι τόσο δημοφιλείς. Μήπως πρέπει να
χρησιμοποιούμε συνολικά λιγότερο πλαστικό αντί να ανακυκλώνουμε περισσότερο;

Η ελαχιστοποίηση παραγωγής των βιομηχανιών πλαστικών προϊόντων καθώς και η υιοθέτηση της
κυκλικής οικονομίας θα συνέβαλε ουσιαστικά στην πράσινη ανάπτυξη. Οι βιομηχανίες πλαστικών και
ορυκτών καυσίμων θα πρέπει να στραφούν στην επαναχρησιμοποίηση για να δούμε σημάδια μείωσης
της πλαστικής ρύπανσης.

Η έκθεση του ΕΟΠ επισημαίνει τρεις τρόπους για τη μελλοντική πορεία, στους οποίους περιλαμβάνονται η εξυπνότερη χρήση πλαστικών, η αυξημένη κυκλικότητα και η χρήση ανανεώσιμων πρώτων υλών. Ο συνδυασμός όλων αυτών μπορεί να συμβάλει στην εξασφάλιση ενός βιώσιμου και κυκλικού συστήματος πλαστικών.