1. Home
  2. Συνεντεύξεις
  3. Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος: Η επιλογή της Βόρειας Ελλάδας ως επενδυτική αιχμή ενεργειακά έχει τεράστια σημασία για την εθνική οικονομία
Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος: Η επιλογή της Βόρειας Ελλάδας ως επενδυτική αιχμή ενεργειακά έχει τεράστια σημασία για την εθνική οικονομία

Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος: Η επιλογή της Βόρειας Ελλάδας ως επενδυτική αιχμή ενεργειακά έχει τεράστια σημασία για την εθνική οικονομία

0

Μιλήσαμε με τον Δρ. Κώστα Ανδριοσόπουλο, Πρόεδρο της Επιτροπής Ενέργειας στο ΕλληνοΑμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, για το μέλλον της ενεργειακής αγοράς αλλά κυρίως για το πώς αυτό αναπτύσσεται στην Βόρεια Ελλάδα, με τη βοήθεια των Αμερικανικών επενδύσεων.

-Πρόσφατα ολοκληρώθηκε με επιτυχία το 5ο Southeast Europe Energy Forum 2021, στο οποίο διαμορφώθηκαν οι προϋποθέσεις για έναν ουσιαστικό διάλογο χάρη στις ισχυρές συνεργασίες του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου με το θεσμικό και επιχειρηματικό οικοσύστημα των ΗΠΑ. Πείτε μας δυο λόγια για αυτή την εμπειρία.

Νομίζω ότι βρισκόμαστε πλέον σε ένα ενεργειακό περιβάλλον με πολύ πιο έντονη αλληλεπίδραση μεταξύ των διαφόρων αγορών τόσο εντός της Ευρώπης, όσο και διεθνώς. Από τη μια η προσπάθεια της Ε.Ε. να αναπτύξει τη σύζευξη των αγορών και τις διασυνδέσεις μεταξύ τους και από την άλλη η ολοένα και μεγαλύτερη αλληλεξάρτηση των εμπορευμάτων, η σημασία της Κίνας και της Ευρώπης στην παραγωγή  εξοπλισμού και η έμφαση των ΗΠΑ στις εξαγωγές LNG και τεχνολογίας, συνθέτουν ένα πλαίσιο που δεν επιτρέπει να αγνοήσουμε το ρόλο των συμμαχιών, των εμπορικών σχέσεων και της γεωπολιτικής.

Για το λόγο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία μια πρωτοβουλία όπως αυτή του Ελληνο-αμερικανικού Επιμελητηρίου να αναδείξει τις πολύ καλές σχέσεις της χώρας μας με τις ΗΠΑ, στην ξεχωριστή ενεργειακή τους διάσταση. Αυτό που φάνηκε ξεκάθαρα μέσα από το διάλογο είναι ότι καταρχήν υπάρχει πολύ έντονο ενδιαφέρον από αμερικανικές εταιρείες και από την ίδια την κυβέρνηση για επενδύσεις στην Ελλάδα, καθώς εκτιμάται ότι η χώρα μας διαθέτει ένα πολύ πλούσιο ανανεώσιμο δυναμικό, μια οικονομία που “πατάει γκάζι” αφήνοντας πίσω της τις δυσλειτουργίες του παρελθόντος, καθώς και πολύ ικανές επιχειρήσεις και εργατικό δυναμικό για δυνατές συνεργασίες σε νέα έργα.

Αποκορύφωμα του 5ου Southeast Europe Energy Forum ήταν ασφαλώς η υπογραφή της συμφωνίας συνεργασίας μεταξύ του ΔΕΣΦΑ και της NER για το νέο αγωγό αερίου με τη Β. Μακεδονία. Οι δύο πλευρές δείχνουν να θέλουν να αναπτύξουν γρήγορα το σημαντικό αυτό έργο, καθώς το market test αναμένεται να διεξαχθεί εντός του τρέχοντος έτους ώστε να ληφθεί η τελική επενδυτική απόφαση στο πρώτο μισό του 2022.

-Παρατηρούμε πως το ενδιαφέρον στον τομέα της ενέργειας για την ανάπτυξη σημαντικών Αμερικανικών επενδύσεων στην Ελλάδα με επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη και γενικότερα τη Βόρεια Ελλάδα, έχει αυξηθεί σημαντικά. Ποιος είναι ο στόχος σας για τα επόμενα χρόνια;

Η επιλογή της Βόρειας Ελλάδας ως επενδυτική αιχμή έχει τεράστια σημασία για την εθνική οικονομία, καθώς πρόκειται για περιφέρειες που για πολλά χρόνια μαστίζονται από την ανεργία, είτε για περιοχές όπως η Δυτική Μακεδονία που καλούνται να αλλάξουν παραγωγικό μοντέλο εκ βάθρων μέσω της απολιγνιτοποίησης και της ενεργειακής μετάβασης. Η είσοδος κεφαλαίων και τεχνογνωσίας είναι σε θέση να ωθήσει την ανάπτυξη όχι μόνο εκεί, αλλά σε ολόκληρη την Ελλάδα, να προσφέρει θέσεις εργασίας, να βοηθήσει τη χώρα να πετύχει τους κλιματικούς και ενεργειακούς της στόχους, να κρατήσει τους ανθρώπους στον τόπο τους και να τους προσφέρει εν τέλει ένα καλύτερο αύριο.

Μιλώντας πιο συγκεκριμένα, η Ελλάδα έχει να κερδίσει πολλά από τις αμερικανικές επενδύσεις, καθώς θα αποκτήσει πρόσβαση σε τεχνολογικές καινοτομίες, είτε μιλάμε για εφαρμογές ΑΠΕ και εξοικονόμησης, είτε για το ψηφιακό μετασχηματισμό που θεωρείται προαπαιτούμενο για το νέο ενεργειακό σύστημα που επιθυμούμε να δομήσουμε. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι η ίδια η αμερικανική αγορά αποτελεί συχνά ένα πεδίο δοκιμών για όλες αυτές τις τεχνολογίες που στη συνέχεια μπορούμε να εκμεταλλευτούμε μόλις ωριμάσουν για τις δικές μας ανάγκες.

Επίσης, η ελληνοαμερικανική συνεργασία έχει και μια εξόχως γεωπολιτική διάσταση, καθώς τα νέα μεγάλα έργα στο φυσικό αέριο θα προσφέρουν ενισχυμένη ενεργειακή ασφάλεια και μπορούν να καταστήσουν την Ελλάδα περιφερειακό κόμβο. Η στήριξη των ΗΠΑ προς τα διεθνή αυτά έργα είναι διαχρονική και σταθερή, καθώς οι γεωπολιτικές προτεραιότητες των δύο χωρών συμβαδίζουν στο συγκεκριμένο τομέα.

-Τι έχετε να μας πείτε για το στρατηγικό διάλογο Ελλάδας-ΗΠΑ αναφορικά με τις ΑΠΕ;

Η φιλόδοξη προσπάθεια απανθρακοποίησης της Ελλάδας έχει γίνει δεκτή με πολύ θετικά σχόλια στο εξωτερικό, τόσο στις Βρυξέλλες, όσο και στην Ουάσιγκτον, καθώς γίνεται αντιληπτό ότι η χώρα μας δεν θέλει να μείνει παρατηρητής των εξελίξεων, αλλά να ηγηθεί ενεργά.

Προκειμένου να το πετύχει αυτό, θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσει μια ευρεία γκάμα πράσινων τεχνολογιών, όπως τα αιολικά, χερσαία και υπεράκτια, τα φωτοβολταϊκά, οι μπαταρίες, τα αντλησιοταμιευτικά, τα έξυπνα δίκτυα και το υδρογόνο. Ήδη ο διάλογος με τις ΗΠΑ καλύπτει αυτά τα θέματα ώστε να εντοπιστούν οι πιο πρόσφοροι τομείς διμερούς συνεργασίας και επενδύσεων. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε άλλωστε την ήδη σημαντική παρουσία αμερικανικών επιχειρήσεων στον εγχώριο ενεργειακό τομέα, από τις γεννήτριες και τον ηλεκτρικό εξοπλισμό της General Electric, μέχρι τα αυτοκίνητα της Tesla, τη συμμετοχή της ExxonMobil στις έρευνες υδρογονανθράκων και την είσοδο Αμερικανών επενδυτών στις ΑΠΕ. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν και ελληνικές εταιρείες με παρουσία στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις πολύ επιτυχημένες επενδύσεις της Τέρνα στα αιολικά. Πλέον, κοιτάμε και το πως αυτή η διμερής συνεργασία θα μπορέσει να επεκταθεί στις νεοεισερχόμενες τεχνολογίες.

Την ίδια στιγμή, δεν θα πρέπει να αγνοείται η στήριξη που παρέχουν διαχρονικά οι ΗΠΑ σε μια σειρά από μεγάλα έργα, όπως ο αγωγός με τη Β. Μακεδονία, το FSRU της Αλεξανδρούπολης, ο IGB και φυσικά ο Νότιος Διάδρομος με τον TAP που πλέον ολοκληρώθηκε. Ο στόχος είναι να αποτελέσει η Ελλάδα το μοχλό για την ανάπτυξη της συνολικής αγοράς φυσικού αερίου της ευρύτερης περιοχής με οφέλη και για όλες τις γειτονικές χώρες. Το μήνυμα είναι ότι η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να γίνει πράξη μονάχα αν κινηθούμε όλοι μαζί συντεταγμένα.

-Το προηγούμενο διάστημα ολοκληρώθηκαν οι διαγωνισμοί για την επιλογή προμηθευτών τόσο της πλωτής μονάδας, όσο και των άλλων υποδομών του FSRU, στην Αλεξανδρούπολη. Πιστεύετε ότι αυτή η επένδυση θα αναβαθμίσει τη θέση της χώρας στον ενεργειακό χάρτη της ΝΑ Ευρώπης;

Η σημασία των διαφορετικών πηγών και οδεύσεων για την επάρκεια και ασφάλεια εφοδιασμού με φυσικό αέριο είναι σήμερα περισσότερο κρίσιμη από ποτέ. Το FSRU της Αλεξανδρούπολης είναι ένα τέτοιο μεγάλο έργο που χαίρει της υποστήριξης μεγάλων ομίλων και προχωρά ομαλά ώστε να αποτελέσει τη δεύτερη πύλη εισόδου για το LNG στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων. Την ίδια στιγμή, είναι ένα έργο που εντάσσεται στο λεγόμενο κάθετο διάδρομο που έχει στόχο να ενισχύσει την τροφοδοσία στον άξονα βορρά-νότου και να βοηθήσει χώρες όπως η Βουλγαρία και η Β. Μακεδονία να περιορίσουν την εξάρτησή τους από μια μόνο πηγή.

Σε συνδυασμό με την αποθήκη αερίου της Ν. Καβάλας, θα αποτελέσουν τα δύο έργα που θα αλλάξουν το ενεργειακό τοπίο και θα επιτρέψουν στην Ελλάδα να γίνει πρωταγωνίστρια στο φυσικό αέριο. Έτσι, φιλοδοξούμε να γίνει πράξη το όραμα ανάδειξης της Ελλάδας σε ενεργειακό κόμβο, τόσο στη μεταφορά, όσο και στο εμπορικό σκέλος. Ασφαλώς, προκαλεί ικανοποίηση η πρόοδος που συντελείται στην ανάπτυξη του FSRU της Αλεξανδρούπολης, όπως και η συμμετοχή επιχειρήσεων από τις γειτονικές χώρες που προσδίδει στο έργο μια πραγματικά διεθνή διάσταση.

-Ποια είναι η γνώμη σας για το μέλλον της ελληνικής ενεργειακής αγοράς;

Η ελληνική αγορά άλλαξε σελίδα πέρυσι με τη λειτουργία του target model και πλέον καλείται να ωριμάσει τις αγορές που το αποτελούν ώστε να γίνουν πράξη οι στόχοι που έχουν τεθεί. Παράλληλα, άκρως σημαντική θεωρείται η είσοδος το προσεχές διάστημα του φυσικού αερίου στις νέες αυτές αγορές ώστε να έχουμε πλέον ένα πλήρες σύστημα που θα λειτουργεί αποτελεσματικά και θα ενισχύει τον ανταγωνισμό και κατ΄ επέκταση θα έχει ως αποτέλεσμα το βέλτιστο δυνατό κόστος-όφελος.

Από εκεί και πέρα, τα νέα ρυθμιστικά πλαίσια που αναμένονται σύντομα για την αποθήκευση ενέργειας και τα υπεράκτια αιολικά θα δημιουργήσουν δύο νέες αγορές με προοπτικές έντονης ανάπτυξης, τη στιγμή που το χρονοδιάγραμμα για τους διαγωνισμούς ΑΠΕ θέτει τις βάσεις για την επόμενη ημέρα στον κλάδο με άμεση ανταγωνιστικότητα προς τις συμβατικές μονάδες και επαρκή στήριξη για μια έντονη διείσδυσή τους με ορίζοντα το 2030 και μετέπειτα.

Το 2030 δεν είναι τόσο μακριά, όσο φαίνεται σε πολλούς. Η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι φορείς πρέπει να κινηθούν συντονισμένα, να πετύχουν γρήγορες νίκες, να απλοποιήσουν και να επιταχύνουν τις διαδικασίες αδειοδότησης και να παρέχουν τα κατάλληλα κίνητρα για να πετύχουμε τους στόχους μας στην πορεία προς μια κλιματικά ουδέτερη Ελλάδα.

Who is who

Δρ. Κώστας Ανδριοσόπουλος, Καθηγητής Ενεργειακής Οικονομίας στο Audencia Business School, Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας στο ΕλληνοΑμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και πρόεδρος του Συμβουλίου για την Ενεργειακή Μετάβαση στην Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας (ΗΑΕΕ)