Greenpeace: Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού δοκιμάζουν την ανθεκτικότητα των ελληνικών νοικοκυριών
Τις επιπτώσεις των αυξανόμενων θερμοκρασιών στα ελληνικά νοικοκυριά, ειδικά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, φέρνει στο προσκήνιο νέα ανάλυση της Greenpeace. Όπως σημειώνεται, η “νέα κλιματική πραγματικότητα” καθιστά πλέον επιτακτική την ανάγκη για καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, με έμφαση στη θωράκιση των κατοικιών απέναντι σε ακραία καιρικά φαινόμενα και την ουσιαστική εξοικονόμηση ενέργειας.
Στο πλαίσιο αυτό, η περιβαλλοντική οργάνωση ανακοινώνει την έναρξη πρωτογενούς έρευνας πεδίου σε συνεργασία με το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου. Η έρευνα θα καλύψει μεγάλο μέρος της επικράτειας και στοχεύει στην αποτύπωση της ευαλωτότητας των ελληνικών νοικοκυριών απέναντι στους καλοκαιρινούς καύσωνες, αλλά και στην ανάδειξη λύσεων για δίκαιη και κοινωνικά βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση.
Στο επίκεντρο: Κατοικίες και θερμική προστασία
Η ανάλυση της Greenpeace θέτει κρίσιμα ερωτήματα για το κατά πόσο τα ελληνικά σπίτια μπορούν να προστατέψουν τους κατοίκους τους από τις ολοένα και εντονότερες θερμικές καταπονήσεις. Ποια νοικοκυριά είναι πιο εκτεθειμένα; Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν την ικανότητα προσαρμογής τους; Και ποιον ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν οι κρατικές πολιτικές στην αντιμετώπιση του προβλήματος;
Ειδική αναφορά γίνεται στο καλοκαίρι του 2024, κατά τη διάρκεια του οποίου καταγράφηκε ο πιο παρατεταμένος καύσωνας στην ιστορία, ενώ η νότια Ελλάδα βίωσε τις περισσότερες “τροπικές νύχτες” σε όλη την Ευρώπη.
Έρευνες με ελλείψεις και ανησυχητικά στοιχεία
Η Greenpeace επισημαίνει την απουσία συστηματικής καταγραφής θερμικών συνθηκών στις ελληνικές κατοικίες. Μέχρι σήμερα, διαθέσιμα δεδομένα αφορούν κυρίως την Αθήνα, με μεγάλες χρονικές ασυνέχειες. Η πιο πρόσφατη καταγραφή έγινε το καλοκαίρι του 2024 σε 45 ευάλωτα νοικοκυριά στον Δήμο Αθηναίων, με τη μέση εσωτερική θερμοκρασία να αγγίζει τους 31,4°C και μέγιστες μετρήσεις να φτάνουν έως τους 37,6°C. Σημαντικό πρόβλημα εντοπίζεται και στην ποιότητα του εσωτερικού αέρα, καθώς η συγκέντρωση CO₂ σε ορισμένα σπίτια ήταν υπερδιπλάσια από τα ασφαλή όρια.
Η ψύξη ανεβάζει τις ενεργειακές ανάγκες
Η ανάγκη για ψύξη ενισχύει σημαντικά την ενεργειακή κατανάλωση των ελληνικών νοικοκυριών. Αν και η ψύξη αντιστοιχεί μόλις στο 1% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης στην ΕΕ (και στο 5% στην Ελλάδα), η τάση είναι έντονα αυξητική. Σύμφωνα με μελέτες, για κάθε βαθμό αύξησης της εξωτερικής θερμοκρασίας, η ζήτηση ενέργειας για ψύξη αυξάνεται από 5% έως 20%.
Από το 2000 και μετά, Ιταλία, Ισπανία και Ελλάδα ευθύνονται για το 70% της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας για ψύξη κατοικιών στην ΕΕ. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό έργο Οdysee-Mure, η κατανάλωση ενέργειας για ψύξη αυξήθηκε κατά 265% μεταξύ 2000 και 2022, λόγω της εκτεταμένης χρήσης κλιματιστικών. Παράλληλα, σύμφωνα με τη Eurostat, την περίοδο 2015–2023 η ενεργειακή κατανάλωση για ψύξη αυξήθηκε κατά 38%.
