Ώρα αποφάσεων για τον GSI

Κρίσιμη είναι η κατάσταση στην οποία βρίσκεται η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου. Το έργο έχει φτάσει σε σημείο λήψης αποφάσεων, με τη σημερινή τηλεδιάσκεψη μεταξύ βασικών φορέων όπως ο ΑΔΜΗΕ, η ΡΑΑΕΥ, η ΡΑΕΚ και η Κομισιόν, με σκοπό την επίτευξη συμφωνίας για το ρυθμιζόμενο έσοδο. 

Το κεντρικό ζήτημα είναι η έγκριση από τη ΡΑΕΚ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου) των επενδυτικών δαπανών (CAPEX) του ΑΔΜΗΕ, οι οποίες ανέρχονται σε 572 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2024-2025. Η ελληνική πλευρά, μέσω της ΡΑΑΕΥ, έχει ήδη εγκρίνει το δικό της μερίδιο, που είναι 220 εκατ. ευρώ (37% του συνολικού κόστους), με απόδοση 7,22%. Η υπόλοιπη χρηματοδότηση, περίπου 352 εκατ. ευρώ, αφορά την κυπριακή πλευρά και θα καλυφθεί μέσω καταναλωτών και δημόσιας στήριξης, με WACC (απόδοση κεφαλαίων) στο 8,3%. Όμως, καμία εκταμίευση χρημάτων δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς επίσημη απόφαση της ΡΑΕΚ.

Σε προηγούμενη τηλεδιάσκεψη, η ΡΑΕΚ δεν ήταν έτοιμη να εγκρίνει το συμφωνημένο έσοδο, επικαλούμενη την ανάγκη για περαιτέρω έλεγχο των οικονομικών στοιχείων και την αναμονή εσωτερικής έγκρισης από τον Κύπριο Διαχειριστή. Η κυβέρνηση της Κύπρου έχει δεσμευτεί να χρηματοδοτήσει το έργο με 25 εκατ. ευρώ ετησίως για πέντε έτη, φτάνοντας συνολικά έως και τα 125 εκατ. ευρώ κατά την περίοδο κατασκευής.

Η σημερινή τηλεδιάσκεψη μεταξύ ΑΔΜΗΕ, ΡΑΑΕΥ, ΡΑΕΚ και Κομισιόν είναι κρίσιμη για τη βιωσιμότητα και χρηματοδότηση του έργου. Η επιτυχής έκβασή της αναμένεται να επιτρέψει την προσέλκυση τραπεζικής και θεσμικής χρηματοδότησης, τη συνέχιση της κατασκευής και την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων – πόντιση καλωδίου το 2026, πλήρης λειτουργία το 2029. Μια νέα καθυστέρηση στην έγκριση από τη ΡΑΕΚ θα ενισχύσει την επενδυτική αβεβαιότητα, ενδέχεται να οδηγήσει σε παύση πληρωμών από τον ΑΔΜΗΕ και, τελικά, σε αναστολή του έργου.

Παρόλο που υπάρχει σημαντικό σήμα πολιτικής στήριξης από τον Κύπριο υπουργό Ενέργειας, Γιώργο Παπαναστασίου, ο οποίος διαβεβαίωσε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία και η ΡΑΕΚ θα προχωρήσουν σύντομα σε απόφαση, η τελική ρυθμιστική έγκριση παραμένει εκκρεμής.

Το έργο είναι στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή μετάβαση και την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης, και η πίεση από την Κομισιόν είναι πλέον εμφανής.

Για να τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα, είναι απαραίτητο να υπάρξει έγκριση από τη ΡΑΕΚ, η οποία θα επιτρέψει την προσέλκυση τραπεζικής και θεσμικής χρηματοδότησης και τη συνέχιση της κατασκευής του καλωδίου από τη Nexans. Οι εργασίες πόντισης του καλωδίου προγραμματίζεται να ξεκινήσουν το πρώτο τρίμηνο του 2026, υπό την προϋπόθεση ότι θα ολοκληρωθούν και οι γεωτεχνικές μελέτες του βυθού έως το τέλος του 2025. Μια νέα καθυστέρηση στην έγκριση από τη ΡΑΕΚ θα μπορούσε να οδηγήσει σε αναστολή του έργου.