Έλλειμμα 400 εκατ. ευρώ στον ΕΛΥΚΩ προκαλεί ανησυχία στην αγορά ενέργειας

Έντονη ανησυχία προκαλεί στην αγορά ενέργειας το νέο έλλειμμα ύψους 400 εκατομμυρίων ευρώ στον Ειδικό Λογαριασμό Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΕΛΥΚΩ), το οποίο ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξήσεις στα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας. Οι πάροχοι καλούνται να καλύψουν προσωρινά το κενό με ίδια κεφάλαια, αναλαμβάνοντας ετήσιο χρηματοοικονομικό κόστος περίπου 26 εκατομμυρίων ευρώ. Ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) έχει επισημάνει ότι, εάν δεν υπάρξει κρατική παρέμβαση, το βάρος θα μεταφερθεί στους καταναλωτές.

Το έλλειμμα δεν είναι καινούργιο. Παρά τη χρηματοδότηση 400 εκατομμυρίων ευρώ από τον κρατικό προϋπολογισμό στις αρχές του 2025, ο ΕΛΥΚΩ επανήλθε σύντομα σε ελλειμματική κατάσταση, γεγονός που αποκαλύπτει βαθύτερες δυσλειτουργίες στη χρηματοδότησή του. Στη διαμόρφωση του σημερινού κενού συνέβαλαν κυρίως η μεταφορά 460 εκατομμυρίων ευρώ από τον ΕΛΥΚΩ προς το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης την περίοδο Αυγούστου 2022 – Απριλίου 2023, καθώς και η απαλλαγή ενεργοβόρων επιχειρήσεων από χρεώσεις ΥΚΩ για πέντε μήνες, η οποία περιόρισε τις εισροές κατά 65 εκατομμύρια ευρώ.

Το υψηλό κόστος ηλεκτροπαραγωγής στα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά επιβαρύνει περαιτέρω τον λογαριασμό. Η Κρήτη, παρά τη μερική διασύνδεσή της με το ηπειρωτικό δίκτυο, εξακολουθεί να καλύπτει σημαντικό ποσοστό της ζήτησης με πετρελαϊκές μονάδες. Το επιπλέον αυτό κόστος επιδοτείται μέσω των ΥΚΩ, ώστε να διατηρούνται ενιαία τιμολόγια σε όλη τη χώρα. Η πλήρης διασύνδεση της Κρήτης, που αναμένεται στις αρχές του 2026, εκτιμάται ότι θα μειώσει το κόστος των ΥΚΩ κατά περίπου 550 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, χωρίς ωστόσο να εξαλείψει πλήρως το έλλειμμα.

Από τον Απρίλιο του 2023 οι προμηθευτές ενέργειας χρηματοδοτούν τα μηνιαία ελλείμματα του ΕΛΥΚΩ, δεσμεύοντας ίδια κεφάλαια με επιτόκιο δανεισμού 6,5%. Η πρακτική αυτή συνεπάγεται πρόσθετο κόστος περίπου 2,2 εκατομμυρίων ευρώ τον μήνα, το οποίο αυξάνει τις πιέσεις στα τιμολόγια ρεύματος. Ο ΕΣΠΕΝ ζητά να υπάρξει ρύθμιση που θα αποζημιώσει τους προμηθευτές για το χρηματοοικονομικό βάρος που αναλαμβάνουν, είτε μέσω απόφασης της Ρυθμιστικής Αρχής, είτε με νομοθετική πρόβλεψη.

Το υπουργείο Οικονομικών και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας καλούνται να αποφασίσουν εάν το έλλειμμα θα καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό ή μέσω αύξησης του τέλους ΥΚΩ. Η δεύτερη επιλογή θα οδηγήσει σε άμεση επιβάρυνση των καταναλωτών. Το ζήτημα του ΕΛΥΚΩ επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για σταθερό και διαφανή μηχανισμό χρηματοδότησης των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, ώστε να διασφαλίζεται η ομαλή λειτουργία της αγοράς ενέργειας χωρίς αιφνίδιες μεταβολές στα τιμολόγια.