Πορτοκαλί τιμολόγια: πρεμιέρα με προϋπόθεση έξυπνο μετρητή

Τον τρέχοντα Φεβρουάριο κάνει πρεμιέρα στην ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας το νέο μοντέλο χρέωσης με τα λεγόμενα πορτοκαλί ή δυναμικά τιμολόγια. Πρόκειται για συμβόλαια που συνδέουν άμεσα την τελική τιμή του ρεύματος με τις ωριαίες διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, ανοίγοντας τον δρόμο για χαμηλότερους λογαριασμούς, αλλά μόνο για όσους μπορούν να προσαρμόσουν ενεργά την κατανάλωσή τους.

Η αρχική απήχηση αναμένεται περιορισμένη, όχι λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος, αλλά επειδή το νέο μοντέλο απαιτεί τεχνικές προϋποθέσεις και διαφορετική ενεργειακή συμπεριφορά σε σχέση με ό,τι ίσχυε μέχρι σήμερα.

Ποιους αφορά η πρώτη φάση

Στην εκκίνηση, τα πορτοκαλί τιμολόγια απευθύνονται κυρίως σε μεγάλους καταναλωτές και επιχειρήσεις με παροχές άνω των 25 kVA, όπως βιομηχανίες και βιοτεχνίες. Για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις, η γενικευμένη διάθεση προβλέπεται να ξεκινήσει από την 1η Απριλίου, με ορίζοντα πλήρους ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.

Υποχρέωση διάθεσης δυναμικών τιμολογίων έχουν πέντε προμηθευτές με μεγάλο πελατολόγιο: ΔΕΗ, Protergia, ZeniΘ, ΗΡΩΝ και Enerwave. Οι μικρότεροι πάροχοι τηρούν, προς το παρόν, στάση αναμονής.

Ο έξυπνος μετρητής ως προϋπόθεση

Η βασική προϋπόθεση για την ενεργοποίηση ενός πορτοκαλί τιμολογίου είναι η ύπαρξη έξυπνου μετρητή και, κυρίως, η ένταξη της παροχής σε καθεστώς τηλεμέτρησης. Ο μετρητής από μόνος του δεν αρκεί, καθώς ο προμηθευτής πρέπει να λαμβάνει πιστοποιημένες μετρήσεις με τη συχνότητα που απαιτεί το δυναμικό τιμολόγιο, κάτι που προϋποθέτει σχετικό αίτημα προς τον ΔΕΔΔΗΕ.

Σημειώνεται ότι ένα μέρος των ήδη εγκατεστημένων ψηφιακών μετρητών δεν υποστηρίζει τηλεμέτρηση σε πραγματικό χρόνο και ενδέχεται να χρειαστεί αναβάθμιση ή αντικατάσταση.

Πώς απολαμβάνεται  το όφελος

Το οικονομικό αποτέλεσμα ενός δυναμικού τιμολογίου εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τη μετατόπιση φορτίου. Οι τιμές ρεύματος είναι συνήθως χαμηλότερες τις μεσημεριανές ώρες, όταν η παραγωγή από φωτοβολταϊκά είναι αυξημένη, και υψηλότερες το απόγευμα και το βράδυ, όταν κορυφώνεται η ζήτηση.

Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία:

• Εμπορικός καταναλωτής που μεταφέρει περίπου το 65% της κατανάλωσής του στο διάστημα 08:00–17:00 μπορεί να πετύχει όφελος της τάξης του 10%.
• Βιομηχανικός καταναλωτής που φτάνει το 80% στην ίδια ζώνη μπορεί να δει μείωση κόστους έως και 18%–20%.

Για τα νοικοκυριά, το πλεονέκτημα είναι πιο στοχευμένο. Όσοι διαθέτουν ηλεκτρικό όχημα ή αντλία θερμότητας μπορούν να επωφεληθούν αισθητά, εφόσον προγραμματίζουν τη λειτουργία τους στις ώρες χαμηλής χρέωσης.

Καθημερινή ενημέρωση

Η λειτουργία των πορτοκαλί τιμολογίων βασίζεται στην πληροφόρηση. Οι προμηθευτές υποχρεούνται να ανακοινώνουν έως τις 17:00 τις ωριαίες τιμές της επόμενης ημέρας. Επιπλέον, σε περιπτώσεις ακραίων αυξήσεων, όταν η τιμή ξεπερνά τα 180 ευρώ/MWh, προβλέπεται αποστολή προειδοποιητικών μηνυμάτων προς τους καταναλωτές.

Η παρακολούθηση των τιμών και της κατανάλωσης υποστηρίζεται από ψηφιακές εφαρμογές, που επιτρέπουν στον χρήστη να προσαρμόζει τη συμπεριφορά του σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.

Χωρίς ρήτρα αποχώρησης

Σημαντική δικλείδα ασφαλείας είναι η απαγόρευση ρήτρας πρόωρης αποχώρησης. Ο καταναλωτής μπορεί να αποχωρήσει από το πορτοκαλί τιμολόγιο χωρίς οικονομική επιβάρυνση, αν διαπιστώσει ότι δεν τον εξυπηρετεί.

Στην πράξη, τα δυναμικά τιμολόγια δεν αποτελούν λύση για όλους. Ευνοούν όσους έχουν ευελιξία, ψηφιακή υποδομή και διάθεση να παρακολουθούν την αγορά. Για τους υπόλοιπους, λειτουργούν περισσότερο ως προάγγελος της επόμενης φάσης της ενεργειακής μετάβασης, όπου ο καταναλωτής παύει να είναι παθητικός και γίνεται ενεργός διαχειριστής της κατανάλωσής του.