Home Νέα Ομιλία Καλαφάτη στο “Reengineering Greece”
Ομιλία Καλαφάτη στο “Reengineering Greece”

Ομιλία Καλαφάτη στο “Reengineering Greece”

0
0

Ομιλία Υπουργού Αναπληρωτή Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής, Σταύρου Καλαφάτη, στο συνέδριο “Reengineering Greece” του συλλόγου Πολιτικών Μηχανικών Ελλάδος.


logo_ypeka1“Κυρίες και κύριοι
Ο τρόπος που χρειαζόμαστε σήμερα για να προχωρήσουμε τη δουλειά που πρέπει να γίνει σε όλα τα επίπεδα, είναι o τρόπος, η μεθοδολογία εκείνου που ξέρει να σχεδιάζει και να οικοδομεί. Συγκεκριμένος και καθαρός τελικός στόχος. Ολοκληρωμένη πρόταση προσέγγισης αυτού του στόχου. Λεπτομερής και ορθολογική επίλυση των προβλημάτων σε κάθε βήμα. Σταθερές και γρήγορες αποφάσεις χωρίς νεφελώματα και γενικά ανεφάρμοστα σχήματα. Oι μηχανικοί κατανοείτε αυτή τη λογική πολύ περισσότερο από τον καθένα.


Η συμβολή σας, η συνεργασία μας την οποία να είστε βέβαιοι ότι στηρίζω, οι πρωτοβουλίες σας για την παραγωγή λύσεων και προτάσεων είναι παραπάνω από χρήσιμη. Είναι αναγκαία. Όχι μόνο για τα ζητήματα που συνδέονται άμεσα με το επιστημονικό σας αντικείμενο και τον τομέα των αρμοδιοτήτων μου στο ΥΠΕΚΑ, αλλά και για το ευρύτερο στοίχημα. Τη μεταρρύθμιση της σκέψης, την αλλαγή νοοτροπίας που επιχειρούμε στο σύνολο της κρατικής λειτουργίας.
Για την αναβάθμιση της αναπτυξιακής μηχανής της χώρας.
Και για να είμαι πιο ξεκάθαρος…


Πρώτον, ποιος είναι ο τελικός στόχος, ο εθνικός στόχος για τον οποίο όλοι, κράτος και ιδιωτικός τομέας, πολιτικοί και πολίτες, οφείλουμε να συντονιστούμε…
Είναι η επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας με όρους βιώσιμης ανάπτυξης. Στο ΥΠΕΚΑ, το μέρος που μας αναλογεί, είναι η παγίωση σε επίπεδο λειτουργιών και κανόνων της βασικής αρχής της αειφορίας: ότι το περιβάλλον και η ανάπτυξη είναι έννοιες συμπληρωματικές και όχι αντιθετικές. Γι αυτό, η πολιτική μας στρατηγική και οι θεσμικές μας πρωτοβουλίες ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα και δίνουν ώθηση στους δυνητικούς τομείς υψηλής ανάπτυξης, ενώ διαμορφώνουν αποτελεσματικούς -και όχι προσχηματικούς- κανόνες προστασίας του δομημένου Περιβάλλοντος και των φυσικών πόρων. Εστιάζουν στη δημιουργία βιώσιμων θέσεων απασχόλησης, με κίνητρα για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων. Κατευθύνουν τις δαπάνες σε τομείς προτεραιότητας. Ώστε να εξασφαλιστούν όσο το δυνατόν περισσότερα αποτελέσματα, αντί να υπάρξει κατακερματισμός δαπανών χωρίς να δημιουργείται στέρεα βάση.


Δεύτερον, τι εννοούμε όταν λέμε «ολοκληρωμένη πρόταση προσέγγισης», ολιστική προσέγγιση αυτού του στόχου…
Εννοούμε τον κύκλο των συστημικών αλλαγών που πρέπει να γίνουν ώστε να τονωθεί η επιχειρηματικότητα όλων των κλιμάκων, με έμφαση στους τομείς που μπορούμε να είμαστε πραγματικά ανταγωνιστικοί. Αυτό για το ΥΠΕΚΑ μεταφράζεται σε στρατηγικές κατευθύνσεις για την ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη και την αειφόρο οργάνωση του εθνικού χώρου. Είναι αυτονόητο… Αναπτυξιακή διαδικασία δεν νοείται χωρίς ολοκληρωμένο χωροταξικό Σχέδιο, Κτηματολόγιο και δασικούς χάρτες. Επενδύσεις και χωροθέτηση επιχειρήσεων δεν μπορούν να προχωρήσουν, χωρίς στέρεο και ξεκάθαρο θεσμικό πλαίσιο, αν δεν πετύχουμε επιτάχυνση των γνωμοδοτικών και αδειοδοτικών διαδικασιών. Αν όσοι παίρνουν το ρίσκο του «επιχειρείν» δεν πιστεύουν ότι οι κανόνες είναι κοινοί για όλους και ότι δεν θα σπαταλήσουν το χρόνο και την δημιουργικότητά τους στα γρανάζια της γραφειοκρατίας. Και το σύστημα όπως ήταν μέχρι τώρα δεν είχε αυτά τα βασικά χαρακτηριστικά, με αποτέλεσμα να αποθαρρύνονται επενδυτικά σχέδια ενώ παράλληλα δεν λειτουργούσε αυτό υπέρ της περιβαλλοντικής προστασίας. Δεν συνέβαινε ούτε το ένα ούτε το άλλο.


Οι συστημικές αλλαγές που προχωρούμε, περιγράφουν το περιβάλλον ως μοχλό ανάπτυξης και αφορούν:
– Την αυθαίρετη δόμηση και το περιβαλλοντικό ισοζύγιο,
– Τη χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση.
– Το κτηματολόγιο και τους δασικούς χάρτες
– Την ελεγκτική διαδικασία.
– Τις δασικές παρεμβάσεις.
– Το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τον τουρισμό.


Προφανώς στο μεταξύ και μέχρι να ολοκληρωθεί για κάθε μεγάλο ζήτημα η συνολική αλλαγή του πλαισίου, προχωράμε σε κρίσιμες τροποποιήσεις που απαντούν σε επείγουσες ανάγκες.


Τρίτον πως υλοποιούμε τα βήματα τα οποία οριοθετούν και επιλύουν το πρόβλημα…. Να τα δούμε ένα ένα …


Σε ό,τι αφορά την αυθαίρετη δόμηση και το περιβαλλοντικό ισοζύγιο:
Όπως γνωρίζετε σύντομα περνάμε σε ένα νέο θεσμικό πλαίσιο.
Πριν τέσσερις μέρες το Υπουργείο ανακοίνωσε και τη λήξη της μεταβατικής περιόδου με την προθεσμία του Μαίου που είχε δοθεί για την υπαγωγή στις διατάξεις του Νόμου 4014. Στο νέο πλαίσιο που θα πάρει μέσα στον Ιούνιο το δρόμο για τη Βουλή:
Κατηγοριοποιήσαμε τις αυθαιρεσίες με βάση τη βαρύτητα και τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον με στόχο να οδηγηθούν σε οριστική λύση όσο πιο πολλές περιπτώσεις γίνεται.


Δίνουμε ουσιαστικό νόημα και περιεχόμενο στην έννοια του περιβαλλοντικού ισοζυγίου.
Επιδιώκουμε περιβαλλοντικά, αναπτυξιακά και κοινωνικά οφέλη
Εδώ θέλω να γίνω σαφής: όσοι πολίτες έκαναν χρήση των διατάξεων των προηγούμενων νόμων, τόσο του 4014 για τα αυθαίρετα όσο και του 3843 για τους ημιυπαίθριους, θα μπορούν να ενταχθούν στις διατάξεις του νέου νόμου, μόλις ψηφισθεί, χωρίς επιπλέον παράβολα και με συνυπολογισμό των ποσών που έχουν καταβάλει, είτε είναι σε καθεστώς δόσεων είτε έχουν ολοκληρώσει τις διαδικασίες.
Επιπλέον, πιστεύουμε ότι με την κατηγοριοποίηση των αυθαιρεσιών που προβλέπουμε γίνεται σαφές ότι οι μικροαυθαιρεσίες και οι υπερβάσεις στη δόμηση σε κτίρια με άδεια είναι διαφορετικής τάξης και βαρύτητας πρόβλημα (ή παρανομία, αν προτιμάτε) από ότι η παντελώς αυθαίρετη δόμηση. Για αυτό αντιμετωπίζονται για πρώτη φορά διαφορετικά – και μάλιστα με πολεοδομικά χαρακτηριστικά.


Ανάμεσα στ’ άλλα με το νομοσχέδιο που προωθούμε…
– Αντιμετωπίζονται προβλήματα συνταγματικότητας που έχουν επισημανθεί σ’ ό,τι αφορά προηγούμενες νομοθετικές ρυθμίσεις για την τακτοποίηση αυθαιρέτων.
– Αυξάνεται η περίοδος αποπληρωμής του προστίμου και βελτιώνεται ο τρόπος καταβολής.
– Λαμβάνεται ειδική μέριμνα, με παροχή εκπτώσεων σε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες.
– Παρέχεται η δυνατότητα μεταβιβάσεων και αξιοποίησης αδρανούς ακίνητης περιουσίας, κυρίως στην Περιφέρεια.
– Ενισχύεται η ασφάλεια δικαίου στις συναλλαγές και διευκολύνονται οι πολίτες.
– Δίνεται η δυνατότητα επισκευών σε ακίνητα με αυθαιρεσίες, και ενισχύεται ο κλάδος της οικοδομής.
– Καθιερώνονται αυστηρές ποινές και πρόστιμα για όσους παρανομήσουν ή δεν ενταχθούν στις ρυθμίσεις του νόμου.
– Θωρακίζεται θεσμικά η χρονική «κόκκινη γραμμή», ώστε να αποτραπεί οριστικά η δημιουργία νέας γενιάς αυθαιρέτων.
– Αποθαρρύνεται κάθε σκέψη για νέα γενιά αυθαιρέτων μέσω των ελεγκτών δόμησης και της ταυτότητας του Κτιρίου.


Σε ό,τι αφορά τη χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση, στο πλαίσιο της οποίας προωθούμε και τη λύση σε χρονίζοντα ζητήματα των οικοδομικών συνεταιρισμών:
– Απλοποιούμε και επιταχύνουμε όλες τις διαδικασίες.
– Αποκεντρώνουμε, τις αρμοδιότητες που αφορούν στο σχεδιασμό και μεταφέρουμε στις Περιφέρειες τα ζητήματα που αφορούν στην οικιστική ανάπτυξη.
– Δημιουργούμε θεσμικό πλαίσιο για τη ρύθμιση του χώρου, ώστε να υπάρξει φιλικό περιβάλλον για τους επενδυτές.
– Αναθεωρούμε και εξειδικεύουμε τα 12 περιφερειακά πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, ώστε να εναρμονίζονται με το Γενικό, αλλά και με τα Ειδικά Πλαίσια.
– Προχωρούμε στη δημιουργία και τη λειτουργία «Τράπεζας Γης». Ένα σύγχρονο θεσμό «Αγοράς Δικαιωμάτων Γης», μέσω του οποίου θα μπορεί, μεταξύ άλλων, ένας οικοδομικός συνεταιρισμός ή ένας φορέας ιδιωτικής πολεοδόμησης, να μεταφέρει συντελεστή δόμησης σε άλλη περιοχή.
– Θέλουμε η αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ να λειτουργήσει ως one stop shop για οικοδομικούς συνεταιρισμούς και ιδιωτική πολεοδόμηση. Με μέγιστη προθεσμία έγκρισης τους 6 μήνες. Και όλες τις διαδικασίες (Τράπεζα Γης, one stop shop) να γίνονται ηλεκτρονικά, προκειμένου να επιτευχθεί ταχύτητα, διαφάνεια και λογοδοσία.
– Επιδιώκουμε να δώσουμε τη δυνατότητα στους Οικοδομικούς Συνεταιρισμούς να δημιουργήσουν εταιρείες Ανάπτυξης, με τη συμμετοχή επενδυτών, ώστε να βρεθούν οι αναγκαίοι πόροι για τη χρηματοδότηση έργων υποδομής και την κατασκευή κοινόχρηστων χώρων.


Και φυσικά να λύσουμε τα προβλήματα για όσους συνεταιρισμούς βρίσκονται σε ιδιωτικές δασικές εκτάσεις και όσους είχαν προβλήματα χωροθέτησης. Στόχος είναι να «ξεμπλοκάρουν» όσο το δυνατό περισσότεροι Οικοδομικοί Συνεταιρισμοί. Να υπάρξει προσέλκυση κεφαλαίων στην ιδιωτική πολεοδόμηση και ώθηση στον κλάδο της οικοδομής


Η Τράπεζα Γης φιλοδοξούμε να γίνει ένα σύνθετο αναπτυξιακό εργαλείο, όχι απλά ένας τρόπος μεταφοράς συντελεστή δόμησης όπως γινόταν στο παρελθόν. Ένα εργαλείο με περιβαλλοντικούς και αναπτυξιακούς στόχους. Μέσω αυτού, να μπορούν να αποζημιώνονται οικοδομικοί συνεταιρισμοί αλλά και ιδιώτες για πολεοδομικά δικαιώματα που παραχωρούν.


Να μπορούν, για παράδειγμα, χωρίς κόστος για το δημόσιο, να αποκαθίστανται τα διατηρητέα κτίρια που έχουν υπόλοιπο συντελεστή δόμησης, ώστε να καταφέρουν οι πολίτες να αποκαταστήσουν τις όψεις αυτών των αρχιτεκτονικών θησαυρών.
Και κάτι ακόμη, πολύ σημαντικό: Με το θεσμό της Τράπεζας Γης θα μπορέσουμε, σε περιοχές με περιβαλλοντική επιβάρυνση, να δημιουργήσουμε έναν μηχανισμό αστικών αναπλάσεων, ακόμη και απόσυρσης κτιρίων.


Σε ό,τι αφορά το Κτηματολόγιο και τους δασικούς χάρτες:
Άμεσος στόχος μας είναι να επιταχυνθούν οι διαδικασίες, τόσο για την ανάθεση και ολοκλήρωση των μελετών κτηματογράφησης, όσο και για την κατάρτιση και θεώρηση των δασικών χαρτών. Αλλά και να θεσπιστούν οι αναγκαίοι μηχανισμοί που θα καταστήσουν πιο γρήγορη και πιο εύκολη την έκδοση διοικητικών πράξεων (πχ έκδοση οικοδομικών αδειών) και την προώθηση συναλλαγών.
Στόχοι μας, επίσης, είναι:
Έγκαιρη λειτουργία των πρώτων οριστικών κτηματολογικών γραφείων
Μείωση των αμφισβητούμενων ιδιοκτησιακών καθεστώτων των ακινήτων και καταγραφή της περιουσία του Ελληνικού Δημοσίου
Ασφάλεια δικαίου στις συναλλαγές και ασφαλές πλαίσιο για την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων.
Ηλεκτρονικές διαδικασίες προς όφελος του πολίτη.


Σ’ ό,τι αφορά την ελεγκτική διαδικασία:
Θεμελιώνουμε σύστημα δίκαιο, εφαρμόσιμο και αποτελεσματικό. Σύστημα που να εμπεδώνει, την ισονομία, διευκολύνει τις επενδύσεις και προστατεύει το δημόσιο πλούτο και το δημόσιο συμφέρον.
Με θεσμοθετημένο συντονισμό για την αποτελεσματική συνεργασία των αρμοδίων υπηρεσιών.
Με την καθιέρωση προτύπων και την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών.
Με ομογενοποίηση και τυποποίηση τόσο της μεθοδολογίας, όσο και της διαδικασίας ελέγχου.
Με συγκροτημένο τρόπο στην εξαγωγή πορισμάτων και την επιβολή ποινών.
Με κοινή βάση και κοινές αρχές στους ελέγχους.
Στόχος μας είναι η αντικειμενική, αποτελεσματική και καθολική εφαρμογή των νόμων. Είναι ο ορθολογικός και αποτελεσματικός ανασχεδιασμός, στο πλαίσιο των αρχών της ορθής διακυβέρνησης.


Σ’ ό,τι αφορά τις δασικές παρεμβάσεις:
Βασική προτεραιότητα είναι η προστασία και διαχείριση των δασών μας ως κορμού του φυσικού μας περιβάλλοντος, φυσικού πόρου και δημόσιας περιουσίας. Προχωρούμε:
1ον :Στην αλλαγή του νομικού πλαισίου που αφορά στην ίδρυση και τη λειτουργία των δασικών συνεταιρισμών, αλλά και στην κωδικοποίηση και επικαιροποίηση της δασικής νομοθεσίας.
2ον: Στην επιτάχυνση των διαδικασιών κατάρτισης και κύρωσης των δασικών χαρτών, που είναι βασικό έργο υποδομής και προαπαιτούμενο για την ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου και του Χωροταξικού Σχεδιασμού.
3ον: Στην υποστήριξη της επιχειρηματικότητας που σχετίζεται με τη μεταποίηση και την εμπορία δασικών προϊόντων, τον οικοτουρισμό και τον αγροτουρισμό
4ον: Στην υποστήριξη έργων βελτίωσης βοσκοτόπων σε δημόσια δάση και δασικές εκτάσεις και έργων αναψυχής και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, σε κοινόχρηστους χώρους πρασίνου


Σ’ ό,τι αφορά το ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τον Τουρισμό:
Μετά από στενή και συστηματική συνεργασία με το συναρμόδιο υπουργείο, προχωρούμε άμεσα στην αναμόρφωση του χωροταξικού πλαισίου για τον Τουρισμό. Στόχοι είναι:
– Ο περιορισμός της διάσπαρτης δόμησης τουριστικών εγκαταστάσεων μέσω της θεσμοθέτησης ζωνών για τη χρήση γης και οργανωμένων υποδοχέων τουριστικών δραστηριοτήτων.
– Η δημιουργία σταθερού πλαισίου κανόνων, στη χωροθέτηση τουριστικών επιχειρήσεων και κατάλληλων συνθηκών για την προσέλκυση τουριστικών επενδύσεων.
– Η προώθηση της αειφόρου και ισόρροπης ανάπτυξης του τουρισμού, σύμφωνα με τις φυσικές και πολιτιστικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, και η ενίσχυση των τουριστικά λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών.
– Η τουριστική αξιοποίηση ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου.
Κλείνοντας θα ήθελα να υπογραμμίσω τον κομβικό ρόλο των τεχνικών εταιριών στην αναπτυξιακή προσπάθεια.


Ήδη υπάρχουν αρκετά υποδείγματα επιτυχίας από την επιχειρηματικότητα που αναπτύσσουν στην Ν.Α Ευρώπη, με τη μεγάλη τους εμπειρία στην εκτέλεση έργων υψηλών απαιτήσεων. Με το δεδομένο ότι ο κατασκευαστικός τομέας αποτελεί κεντρικό πυλώνα της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας, η εξάντληση των περιθωρίων που υπάρχουν για να ενισχυθεί η δυνατότητά του να αναπτύσσει ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα είναι ούτως ή άλλως στρατηγικός στόχος. Σε αυτό το πλαίσιο το ΥΠΕΚΑ,- τόσο μέσω του ΕΠΕΡΑΑ και των αξόνων προτεραιότητας που σχετίζεται με έργα ενδιαφέροντος του κατασκευαστικού τομέα, όσο και με την μεταρρυθμιστική του προσπάθεια στο χωροταξικό και στον πολεοδομικό σχεδιασμό-, συμβάλλει, στο βαθμό που του αναλογεί, στην αύξηση της αντοχής των τεχνικών εταιριών στις συνθήκες της ύφεσης και στην ενίσχυση της επένδυσης σε τεχνογνωσία.


Κυρίες και κύριοι,
Είναι σίγουρο ότι με τον συντονισμό όλων των εργαλείων, όλων των δυνάμεων και με πρωτοβουλίες όπως το συνέδριό σας, επιταχύνεται η ευθυγράμμιση των κινήσεων που απαιτούνται για να έρθουν συντομότερα καλύτερα αποτελέσματα. Η συμμετοχή όλων σας, δίνει ώθηση στην ανταλλαγή απόψεων και καλών πρακτικών για τον κλάδο σας. Αλλά και δείχνει ότι οι υγιείς δυνάμεις της χώρας αντιστέκονται, προετοιμάζονται και ανανεώνουν το οπλοστάσιό τους για την ανταγωνιστικότητα.
Σας ευχαριστώ