1. Home
  2. ΑΠΕ
  3. Η ΕΕ εγκρίνει €5,4 δισ. σε 15 χώρες για ανάπτυξη υδρογόνου
Η ΕΕ εγκρίνει €5,4 δισ. σε 15 χώρες για ανάπτυξη υδρογόνου

Η ΕΕ εγκρίνει €5,4 δισ. σε 15 χώρες για ανάπτυξη υδρογόνου

0

Του Αριστείδη Ζευγίτη

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε, όπως διαβάσαμε πρόσφατα, βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, ένα σημαντικό έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (ΣΕΚΕΕ) για τη στήριξη της έρευνας, της καινοτομίας και της πρώτης βιομηχανικής ανάπτυξης στην αξιακή αλυσίδα της τεχνολογίας υδρογόνου.

Το έργο, με την ονομασία «IPCEI Hy2Tech», εκπονήθηκε και κοινοποιήθηκε από δεκαπέντε κράτη-μέλη: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ελλάδα, Εσθονία, Ισπανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβακία, Τσεχία και Φινλανδία, αναφέρει ανακοίνωση της Κομισιόν.

Τα κράτη-μέλη θα παράσχουν δημόσια χρηματοδότηση ύψους έως και 5,4 δισ. ευρώ, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε ιδιωτικές επενδύσεις ύψους επιπλέον 8,8 δισ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτού του ΣΕΚΕΕ, 35 εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε ένα ή περισσότερα κράτη-μέλη, στις οποίες περιλαμβάνονται μικρομεσαίες («ΜΜΕ») και νεοφυείς επιχειρήσεις, θα συμμετάσχουν σε 41 έργα.

Το ΣΕΚΕΕ θα καλύπτει ένα ευρύ μέρος της αξιακής αλυσίδας της τεχνολογίας υδρογόνου, συμπεριλαμβανομένων i) της παραγωγής υδρογόνου, ii) των κυψελών καυσίμου, iii) της αποθήκευσης, της μεταφοράς και της διανομής υδρογόνου και iv) των εφαρμογών τελικού χρήστη, ιδίως στον τομέα της κινητικότητας.

Αναμένεται να συμβάλει στην ανάπτυξη σημαντικών τεχνολογικών καινοτομιών, όπως νέων υλικών ηλεκτροδίων υψηλής απόδοσης, κυψελών καυσίμου υψηλότερων επιδόσεων, καινοτόμων τεχνολογιών μεταφορών, στις οποίες συγκαταλέγονται και τεχνολογίες κινητικότητας με υδρογόνο που αναπτύσσονται για πρώτη φορά. Το ΣΕΚΕΕ αναμένεται να δημιουργήσει περίπου 20.000 άμεσες θέσεις εργασίας.

Η Επιτροπή αξιολόγησε το προτεινόμενο έργο βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, και ειδικότερα βάσει της ανακοίνωσής της σχετικά με σημαντικά έργα κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.

Όταν οι ιδιωτικές πρωτοβουλίες για τη στήριξη της ρηξικέλευθης καινοτομίας δεν υλοποιούνται λόγω των σημαντικών κινδύνων που ενέχουν τέτοια έργα, τα ΣΕΚΕΕ επιτρέπουν στα κράτη μέλη να καλύψουν από κοινού το κενό για την αντιμετώπιση αυτών των αδυναμιών της αγοράς. Ταυτόχρονα, διασφαλίζουν ότι η ευρύτερη οικονομία της ΕΕ επωφελείται από τις επενδύσεις και περιορίζουν τις δυνητικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού.

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το ΣΕΚΕΕ Hy2Tech πληροί τις απαιτούμενες προϋποθέσεις που ορίζονται στην ανακοίνωσή της. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή κατέληξε στα ακόλουθα συμπεράσματα:

  • Το έργο συμβάλλει στην επίτευξη ενός κοινού στόχου, στηρίζοντας μια βασική στρατηγική αξιακή αλυσίδα για το μέλλον της Ευρώπης, καθώς και τους στόχους σημαντικών πρωτοβουλιών πολιτικής της ΕΕ, όπως η Πράσινη Συμφωνία, η στρατηγική της ΕΕ για το υδρογόνο και το REPowerEU.
  • Και τα 41 έργαπου απαρτίζουν το ΣΕΚΕΕ είναι εξαιρετικά φιλόδοξα, καθώς αποσκοπούν στην ανάπτυξη τεχνολογιών και διαδικασιών πέραν αυτών που προσφέρει σήμερα η αγορά και θα συμβάλουν σε σημαντικές βελτιώσεις στις επιδόσεις, την ασφάλεια, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, καθώς και στην οικονομική αποδοτικότητα.
  • Το ΣΕΚΕΕ ενέχει επίσης σημαντικούς τεχνολογικούς και οικονομικούς κινδύνους, γεγονός που καθιστά απαραίτητη τη δημόσια στήριξη για την παροχή κινήτρων στις εταιρείες ώστε να πραγματοποιήσουν τις αναγκαίες επενδύσεις.
  • Οι ενισχύσεις σε μεμονωμένες επιχειρήσεις περιορίζονται σε ό,τι είναι αναγκαίο, αναλογικό και δεν στρεβλώνει αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό. Ειδικότερα, η Επιτροπή επαλήθευσε ότι τα συνολικά προβλεπόμενα μέγιστα ποσά των ενισχύσεων είναι σύμφωνα με τις επιλέξιμες δαπάνες των έργων και τα ελλείμματα χρηματοδότησής τους. Επιπλέον, εάν κάποια μεγάλα έργα στο πλαίσιο του ΣΕΚΕΕ αποδειχθούν πολύ επιτυχή και αποφέρουν επιπλέον καθαρά έσοδα, οι εταιρείες θα επιστρέψουν στα αντίστοιχα κράτη μέλη μέρος της ενίσχυσης που έλαβαν (μηχανισμός ανάκτησης).
  • Οι συμμετέχουσες εταιρείες που λαμβάνουν τη δημόσια στήριξη θα διαδώσουν ευρέως τα αποτελέσματα του έργου στην ευρωπαϊκή επιστημονική κοινότητα και τη βιομηχανία, πέραν των εταιρειών και χωρών που συμμετέχουν στο ΣΕΚΕΕ, πράγμα που θα έχει θετικές δευτερογενείς επιπτώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Στη βάση αυτή, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το έργο συνάδει με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.

Στο ΣΕΚΕΕ θα λάβουν μέρος 41 έργα από 35 εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων 8 μικρομεσαίων (ΜΜΕ) και νεοφυών επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη. Οι άμεσοι συμμετέχοντες θα συνεργαστούν στενά μεταξύ τους μέσω πολυάριθμων προβλεπόμενων συνεργασιών, καθώς και με περισσότερους από 300 εξωτερικούς εταίρους, όπως πανεπιστήμια, ερευνητικούς οργανισμούς και ΜΜΕ σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Τα χρονοδιαγράμματα αυτού του ΣΕΚΕΕ ποικίλλουν ανάλογα με τα επιμέρους έργα και τις συμμετέχουσες εταιρείες.

Η έγκριση του ΣΕΚΕΕ αυτού από την Επιτροπή εγγράφεται στο πλαίσιο των ευρύτερων προσπαθειών που καταβάλλει η Επιτροπή για να στηρίξει την ανάπτυξη μιας καινοτόμου και βιώσιμης ευρωπαϊκής βιομηχανίας υδρογόνου.

Το 2018 η Επιτροπή δημιούργησε το στρατηγικό φόρουμ για τα ΣΕΚΕΕ, έναν κοινό φορέα που απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών και της βιομηχανίας. Τον Νοέμβριο του 2019, το στρατηγικό φόρουμ δημοσίευσε την έκθεσή του και προσδιόρισε, μεταξύ άλλων, τις τεχνολογίες και τα συστήματα υδρογόνου ως μία από τις διάφορες βασικές στρατηγικές αξιακές αλυσίδες για την Ευρώπη. Τον Ιούλιο του 2020, η Επιτροπή δημοσίευσε τη στρατηγική της ΕΕ για το υδρογόνο, η οποία θέτει φιλόδοξους στόχους για την παραγωγή και τη χρήση καθαρού υδρογόνου, και ξεκίνησε την Ευρωπαϊκή Συμμαχία για το Καθαρό Υδρογόνο, που συγκεντρώνει στους κόλπους της την ευρωπαϊκή κοινότητα υδρογόνου (βιομηχανία, κοινωνία των πολιτών, δημόσιες αρχές).

Από κοινού με τις προτεραιότητες πολιτικής που καθορίζονται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, ιδίως όσον αφορά την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, καθώς και την πράσινη μετάβαση της βιομηχανίας και των μεταφορών στην κλιματική ουδετερότητα, οι πρωτοβουλίες αυτές διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο για τους στόχους του ΣΕΚΕΕ Hy2Tech και διευκόλυναν τη δημιουργία βιομηχανικών εταιρικών σχέσεων.

Η σημερινή απόφαση είναι το πρώτο ΣΕΚΕΕ που εγκρίνεται βάσει της ανακοίνωσης του 2021 για τις κρατικές ενισχύσεις που αφορούν ΣΕΚΕΕ, στην οποία καθορίζονται τα κριτήρια βάσει των οποίων περισσότερα κράτη μέλη μπορούν να στηρίζουν διακρατικά έργα στρατηγικής σημασίας για την ΕΕ σύμφωνα με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο β) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανακοίνωση αυτή έχει ως στόχο να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να στηρίξουν ιδιαίτερα καινοτόμα έργα που συμβάλλουν σαφώς στην οικονομική ανάπτυξη, την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα.