Ρεύμα: Το κυβερνητικό σχέδιο για μείωση 30% του κόστους έως το 2030
Η μείωση της μέσης τελικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% έως το 2029-2030 είναι ο στόχος του κυβερνητικού σχεδίου που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ από την ηγεσία του ΥΠΕΝ, με παρεμβάσεις σε ΑΠΕ, αποθήκευση, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, ενεργειακή εξοικονόμηση και αυτοκατανάλωση. Η επιδίωξη είναι η μέση τελική τιμή να υποχωρήσει από τα 237,8 ευρώ/MWh στα 166,5 ευρώ/MWh.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ και της αποθήκευσης. Η εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ έχει ήδη ξεπεράσει τα 18 GW, ενώ περίπου 3 GW προστέθηκαν μέσα σε έναν χρόνο. Παράλληλα, η ισχύς των μπαταριών αναμένεται να αυξηθεί από περίπου 700 MW σήμερα σε 1 GW έως το τέλος του 2026, 1,5 GW στα μέσα του 2027 και 3-4 GW στο τέλος του 2028, με στόχο τα 5-7 GW έως το 2030.
Η αύξηση της αποθήκευσης θεωρείται απαραίτητη για τη μεταφορά ενέργειας από τις ώρες υψηλής παραγωγής ΑΠΕ προς τις περιόδους αυξημένης ζήτησης, περιορίζοντας την ανάγκη για ακριβότερη παραγωγή από μονάδες φυσικού αερίου. Παράλληλα, η κυβέρνηση προωθεί την απλοποίηση της αυτοκατανάλωσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς και τη συλλογική αυτοκατανάλωση σε πολυκατοικίες και συγκροτήματα κατοικιών. Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπεται η δυνατότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε μπαλκόνια ισχύος έως 800 W, με ειδικές προδιαγραφές ασφαλείας.
Μείωση 50% στις ΥΚΩ από το 2027
Σημαντική παρέμβαση αφορά τις χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται μείωσή τους κατά 50%, από 6,9 σε 3,45 ευρώ/MWh.
Η μείωση συνδέεται με την ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών, καθώς η αυτόνομη παραγωγή με υγρά καύσιμα επιβαρύνει σήμερα τον λογαριασμό ΥΚΩ κατά περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως. Κρήτη και Κυκλάδες έχουν ήδη διασυνδεθεί, ενώ προχωρούν τα έργα για τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο.
Παράλληλα, προβλέπονται 200 εκατ. ευρώ για την άμεση ενίσχυση του λογαριασμού ΥΚΩ.
Στο σχέδιο περιλαμβάνεται και η αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Έως το τέλος του 2026 αναμένεται να τηλεμετρείται περίπου το 65% της συνολικά καταναλισκόμενης ενέργειας, ενώ η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών στο σύνολο των παροχών προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το 2030. Στόχος είναι το ποσοστό των ρευματοκλοπών να περιοριστεί στο 3,5% το 2028, από περίπου 5% την περίοδο 2023-2024. Το κόστος τους υπολογίζεται σε περίπου 450 εκατ. ευρώ ετησίως.
Για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, προβλέπεται νέο σύστημα επισημάνσεων. Μετά από τρεις επισημάνσεις, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάξει προμηθευτή χωρίς προηγουμένως να έχει τακτοποιήσει τις οφειλές του.
Επενδύσεις στην ενεργειακή αποδοτικότητα
Το σχέδιο προβλέπει σημαντική χρηματοδότηση για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών. Περισσότερα από 1,7 δισ. ευρώ από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο κατευθύνονται σε παρεμβάσεις όπως η αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσιφώνων.
Παράλληλα, 200 εκατ. ευρώ προβλέπονται για περίπου 100.000 δικαιούχους, με περίπου 32.000 αντλίες θερμότητας και 68.000 ηλιακούς θερμοσίφωνες. Η βασική επιδότηση για τις αντλίες θερμότητας ανέρχεται σε 50%, με υψηλότερη ενίσχυση για ευάλωτα νοικοκυριά.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, συνολικού ύψους 2,1 δισ. ευρώ, περιλαμβάνει επίσης δωρεάν Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης για περίπου 200.000 νοικοκυριά, αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για περίπου 780.000 δικαιούχους ετησίως και τη δημιουργία 13 One Stop Shops για ευάλωτα νοικοκυριά και πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Χρηματοδότηση άνω των 5 δισ. ευρώ
Συνολικά, οι πόροι που ενεργοποιούνται για τις παρεμβάσεις ξεπερνούν τα 5 δισ. ευρώ. Από το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων, ύψους 2,3 δισ. ευρώ, 1,1 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε ηλεκτρικές διασυνδέσεις και ενεργειακές υποδομές, ενώ 970 εκατ. ευρώ προορίζονται για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης.
Επιπλέον, περισσότερα από 600 εκατ. ευρώ από τη ρήτρα διαφυγής και άλλους πόρους κατευθύνονται σε αποθήκευση, αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και την ενίσχυση του λογαριασμού ΥΚΩ. Για την αποθήκευση προβλέπονται, μεταξύ άλλων, 50 εκατ. ευρώ για ΟΤΑ, 50 εκατ. ευρώ για μη οικιακούς καταναλωτές και 100 εκατ. ευρώ για μεγάλα έργα, συμπληρωματικά προς τα 400 εκατ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η κυβέρνηση συνδέει έτσι τη μείωση του ηλεκτρικού κόστους με την αύξηση της εγχώριας παραγωγής ΑΠΕ, την αποθήκευση, τον περιορισμό του κόστους των νησιών και τη μείωση επιβαρύνσεων που σήμερα μεταφέρονται στους συνεπείς καταναλωτές. Η επίτευξη του στόχου για μέση τελική τιμή 166,5 ευρώ/MWh έως το 2029-2030 θα εξαρτηθεί από την υλοποίηση των έργων και των παρεμβάσεων του σχεδίου.
