Ενεργειακό κόστος: Πιέζουν τα ακριβότερα καύσιμα και φυσικό αέριο
Το ενεργειακό κόστος αυξάνεται εκ νέου για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου μεταφέρεται στην αντλία και στην ηλεκτρική ενέργεια. Η πίεση εντείνεται από τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία, τις διαταραχές στην προσφορά πετρελαίου και τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη, ενώ η κυβέρνηση εξετάζει παρεμβάσεις για τον περιορισμό των επιπτώσεων ενόψει του χειμώνα.
Σήμερα, 17 Σεπτεμβρίου, η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων στην Αττική διαμορφώνεται στα 2,164 ευρώ το λίτρο στην περιοχή της Αθήνας, ενώ στην Ανατολική και Δυτική Αττική φτάνει τα 2,169 ευρώ. Στο diesel κίνησης, η μέση τιμή στην Αθήνα διαμορφώνεται στα 2,153 ευρώ το λίτρο, ενώ στην Ανατολική Αττική στα 2,158 ευρώ.
Σε διεθνές επίπεδο, οι τιμές του πετρελαίου παραμένουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Στις 17 Σεπτεμβρίου, το Brent κινείται γύρω από τα 104,7 δολάρια το βαρέλι, ενώ η αγορά παραμένει ευάλωτη στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στις διαταραχές της προσφοράς. Η επίθεση στον αγωγό East-West της Σαουδικής Αραβίας προκάλεσε προσωρινή διακοπή φορτώσεων από τον τερματικό σταθμό Yanbu, με την αγορά να αποτιμά τον κίνδυνο απώλειας έως και 4% της παγκόσμιας προσφοράς.
Για την ελληνική αγορά, η αύξηση του κόστους των πετρελαιοειδών δεν περιορίζεται στις μετακινήσεις. Επηρεάζει το κόστος μεταφοράς αγαθών και υπηρεσιών και μπορεί να ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις, ιδιαίτερα εάν οι υψηλές τιμές διατηρηθούν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Μεγαλύτερη πίεση αναμένεται και στο πετρέλαιο θέρμανσης, η νέα περίοδος διάθεσης του οποίου ξεκινά τον Οκτώβριο.
Η τιμή του ευρωπαϊκού δείκτη TTF στο φυσικό αερίο βρίσκεται σήμερα κοντά στα 78 ευρώ/MWh, ενώ οι τιμές για τους επόμενους μήνες παραμένουν υψηλές. Η άνοδος συνδέεται με τα χαμηλά επίπεδα των ευρωπαϊκών αποθεμάτων και τη στενότητα στην αγορά LNG, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη προετοιμάζεται για τη χειμερινή ζήτηση.
Η εξέλιξη του φυσικού αερίου έχει άμεση σημασία για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, λόγω της υψηλής συμμετοχής των μονάδων αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία των τελευταίων ημερών, η μέση χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος τον Σεπτέμβριο διαμορφώνεται σε αισθητά υψηλότερα επίπεδα από τον Αύγουστο. Η άνοδος του κόστους του καυσίμου αυξάνει το κόστος παραγωγής των θερμοηλεκτρικών μονάδων και επηρεάζει τη διαμόρφωση της τιμής στην αγορά ηλεκτρισμού.
Στην Ευρώπη, τα αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονται περίπου στο 67% της χωρητικότητας, επίπεδο που οι σημειώσεις χαρακτηρίζουν ως χαμηλό 15ετίας για την εποχή και περίπου 13 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερο από πέρυσι. Η περιορισμένη διαθεσιμότητα αποθεμάτων, σε συνδυασμό με τη στενότητα στην παγκόσμια αγορά LNG, αυξάνει την έκθεση της ευρωπαϊκής αγοράς στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών.
Τα μέτρα που εξετάζονται
Μπροστά στην άνοδο του ενεργειακού κόστους, η κυβέρνηση εξετάζει σειρά παρεμβάσεων για τη στήριξη των νοικοκυριών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η παράταση της επιδότησης στο diesel κίνησης και μετά τον Σεπτέμβριο, ενώ εξετάζεται και η δυνατότητα παρεμβάσεων στις τιμές της βενζίνης και του diesel μέσω των διυλιστηρίων.
Παράλληλα, εξετάζεται αναπροσαρμογή του επιδόματος θέρμανσης, με στόχο να αυξηθούν τα ποσά και να διευρυνθεί ο αριθμός των δικαιούχων. Τα νέα ποσά για τη φετινή περίοδο δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Ως σημείο αναφοράς, το επίδομα της περυσινής περιόδου κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ και έφτανε έως τα 1.200 ευρώ σε περιοχές με ιδιαίτερα χαμηλές θερμοκρασίες.
Ανοιχτό παραμένει επίσης το ενδεχόμενο στοχευμένης παρέμβασης στο πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς η έναρξη της νέας περιόδου διάθεσης τον Οκτώβριο συμπίπτει με ένα ιδιαίτερα αυξημένο διεθνές ενεργειακό κόστος.
Η πίεση ενόψει χειμώνα
Το βασικό ζητούμενο για την ελληνική οικονομία είναι η διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής. Μια παρατεταμένη περίοδος υψηλών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου θα αυξήσει το κόστος μετακίνησης και θέρμανσης για τα νοικοκυριά, ενώ παράλληλα θα διατηρήσει υψηλό το κόστος ηλεκτροπαραγωγής και θα ενισχύσει τις πιέσεις στις επιχειρήσεις.
Η εξέλιξη των διεθνών τιμών θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από την πορεία των γεωπολιτικών εντάσεων, την αποκατάσταση των ροών πετρελαίου και LNG και την ταχύτητα με την οποία θα ενισχυθούν τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου. Μέχρι τότε, η συγκράτηση του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά θα εξαρτάται τόσο από την εξέλιξη των διεθνών αγορών όσο και από το εύρος των μέτρων που θα αποφασιστούν.
