Φθινοπωρινές προκλήσεις για το ΥΠΕΝ και τους καταναλωτές
Κρίσιμα ενεργειακά ζητήματα αντιμετωπίζει το φθινόπωρο το ΥΠΕΝ, με επείγουσες αποφάσεις που αναμένονται να επηρεάσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ένα από τα βασικά μέτωπα είναι η καταπολέμηση των ρευματοκλοπών, με προτεινόμενο αυστηρότερο νομοθετικό πλαίσιο και αυξημένα πρόστιμα, καθώς ο αριθμός των περιπτώσεων και η οικονομική ζημία αυξάνονται. Παράλληλα, το ΥΠΕΝ επιδιώκει να αντιμετωπίσει τον «ενεργειακό τουρισμό», όπου οι καταναλωτές αλλάζουν προμηθευτές αφήνοντας απλήρωτους λογαριασμούς, δημιουργώντας συσσωρευμένα χρέη δισεκατομμυρίων ευρώ. Τέλος, το υπουργείο προωθεί την εισαγωγή δυναμικών ή «πορτοκαλί» τιμολογίων ηλεκτρικού ρεύματος έως την 1η Νοεμβρίου, τα οποία θα προσφέρουν κυμαινόμενες τιμές εντός του 24ώρου για καταναλωτές με έξυπνους μετρητές, με στόχο την καλύτερη διαχείριση του κόστους.
Οι ρευματοκλοπές αποτελούν σημαντικό πρόβλημα και μία από τις δύο κύριες εστίες κόστους που πληρώνει ο συνεπής καταναλωτής. Το ΥΠΕΝ αναμένεται να παρουσιάσει ένα αυστηρότερο θεσμικό πλαίσιο με νέο πακέτο ποινικών κυρώσεων στις αρχές Σεπτεμβρίου. Ήδη ισχύουν υψηλότερα πρόστιμα που όρισε η ΡΑΑΕΥ, με τις χρεώσεις να διαμορφώνονται στα 49,453 λεπτά/KWh για τα νοικοκυριά και στα 56,4 λεπτά για τις επιχειρήσεις (χαμηλότερα για τους δικαιούχους ΚΟΤ). Τα πρόστιμα επανεξετάζονται κάθε έξι μήνες για να ακολουθούν τις λιανικές τιμές ρεύματος, ενώ τα επιπλέον ποσά για τα κόστη του ΔΕΔΔΗΕ παραμένουν σταθερά.
Το πρόβλημα των ρευματοκλοπών είναι εκτεταμένο και το πρώτο εξάμηνο του 2025 καταγράφηκαν 9.727 περιπτώσεις (+32% σε σχέση με πέρυσι), με ζημία 39 εκατ. ευρώ (+44%), αν και οι εισπράξεις ανήλθαν σε 20 εκατ. ευρώ (+90%). Η είσπραξη των προστίμων παραμένει χρονοβόρα, με καθυστερήσεις άνω του έτους, ενώ οι μέθοδοι παραβίασης εξελίσσονται και αρκετοί παραβάτες αλλάζουν ΑΦΜ για να αποφύγουν τις κυρώσεις, με το ΥΠΕΝ να αναζητά τρόπους να κλείσει τα «παράθυρα» του ισχύοντος καθεστώτος.
Ο “ενεργειακός τουρισμός” είναι ένα «φλέγον ζήτημα» και μία από τις μεγαλύτερες εκκρεμότητες του ΥΠΕΝ, οδηγώντας σε εκτόξευση των ληξιπρόθεσμων οφειλών στα 3,4 δισ. ευρώ, με αύξηση περίπου 1 δισ. μέσα σε έναν χρόνο. Η «μεταπήδηση» καταναλωτών από προμηθευτή σε προμηθευτή, αφήνοντας απλήρωτους λογαριασμούς, μετακυλίει τελικά το βάρος στους συνεπείς πελάτες, υπονομεύοντας την εύρυθμη λειτουργία και τον ανταγωνισμό της αγοράς. Την ίδια στιγμή, η εισπραξιμότητα μετά το εξάμηνο περιορίζεται στο 10-15% και απαιτεί χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες, με κόστος που έχει ανέβει στα 1.000 ευρώ.
Η ηγεσία του ΥΠΕΝ εξετάζει ξανά το θέμα από μηδενική βάση, ενώ η προηγούμενη πολιτική ηγεσία είχε θέσει σε διαβούλευση ένα πλαίσιο με σύστημα «debt flagging» και τον ορισμό του «στρατηγικού κακοπληρωτή».
Άλλα ζητήματα που θα απασχολήσουν έντονα το ΥΠΕΝ το φθινόπωρο είναι οι περικοπές στις ΑΠΕ, ζητήματα χωροταξίας και διαχείρισης πόρων, το Εθνικό σχέδιο για το νερό και η διαχείριση των απορριμμάτων και η εισαγωγή των δυναμικών τιμολογίων ρεύματος.
Το ΥΠΕΝ επιταχύνει την εισαγωγή των νέων τιμολογίων, που θα διαφοροποιούν την τιμολόγηση του ηλεκτρικού ρεύματος εντός του 24ώρου. με στόχο τη δυνατότητα σύναψης των σχετικών συμβάσεων μεταξύ παρόχων και καταναλωτών, που διαθέτουν «έξυπνο» μετρητή, έως την 1η Νοεμβρίου. Τα νέα τιμολόγια αναμένεται να προσφέρουν ιδιαίτερα ανταγωνιστικές τιμές κατά τις περιόδους χαμηλών χονδρεμπορικών τιμών ενέργειας (συνήθως κατά τις ώρες αιχμής παραγωγής φωτοβολταϊκών).
